Samsun'un Karadeniz kıyısındaki ilçelerinden Atakum, geçmişte tütün bahçeleri, tarım arazileri ve yazlık evleriyle tanınırken bugün kentin önemli yerleşim merkezlerinden biri hâline geldi. Eski adı Matasyon olan bölge, yıllar içinde geçirdiği değişimle Samsun'un kentleşme tarihinin dikkat çekici örneklerinden biri oldu. İşte Atakum'un geçmişten günümüze uzanan hikâyesi.

ATAKUM'UN ESKİ ADI MATASYON

Atakum'un geçmişinde en çok merak edilen konulardan biri ilçenin eski adı. Bölge, 1994 yılına kadar Matasyon adıyla biliniyordu. Yerel tarih anlatılarında Matasyon isminin, Osmanlı döneminde bölgede tütün arazileriyle bağlantılı olduğu aktarılan Matossian ailesinden geldiği belirtiliyor. Halk arasında Matosyan ve Matasyon biçimlerinde kullanılan bu isim, Samsun'un eski yerleşim hafızasında önemli bir yer tutuyor. Ancak isim kökenine ilişkin anlatının ayrıntıları tarihî belgelerle ayrıca değerlendirilmelidir.

ATAKUM'UN TARİHİ ANTİK DÖNEMLERE UZANIYOR

Atakum'un geçmişi yalnızca Matasyon döneminden ibaret değil. İlçe sınırlarındaki Akalan Kalesi kalıntıları, bölgenin daha eski dönemlerde de yerleşim ve savunma açısından önem taşıdığını gösteriyor. Atakum Kaymakamlığının tarihçe bilgilerine göre Çatmaoluk ile Kulacadağ mahalleleri arasında bulunan Akalan Kalesi, bölgenin eski arkeolojik alanlarından biri. Anadolu'nun Türk hâkimiyetine girdiği dönemlerde ise Samsun ve çevresinde Danişmentliler etkili oldu. Bölge, ilerleyen yüzyıllarda farklı siyasi ve idari dönemlerden geçti.

TÜTÜN TARLALARINDAN YAZLIK EVLERE

Atakum'un yakın geçmişinde tarım ve tütün üretimi önemli bir yer tutuyordu. Bugün apartmanların ve geniş caddelerin bulunduğu alanlarda eskiden tarlalar, bahçeler ve dağınık kırsal yerleşimler bulunuyordu. Balaç, Büyükoyumca ve Kolpınar gibi yerleşimlerin çevresinde tarımsal faaliyetler yaygındı. Kıyı kesimi ise uzun yıllar Samsunluların yaz aylarında tercih ettiği sakin bir sayfiye bölgesiydi. 1950'li yıllardan itibaren sahil çevresinde yazlık evlerin çoğalmasıyla bölgenin yerleşim düzeni değişmeye başladı. Zamanla tarım alanlarının bir bölümü konut ve ticaret alanlarına dönüştü.

ATAKUM NE ZAMAN İLÇE OLDU?

Atakum'un idari geçmişindeki önemli dönüm noktalarından biri 1994 yılı oldu. Bu dönemde Matasyon adı yerine Atakum adı kullanılmaya başlandı ve belediye yapılanması gelişti.Asıl büyük idari değişiklik ise 2008 yılında gerçekleşti. 22 Mart 2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5747 sayılı Kanun kapsamında Atakum, Atakent, Kurupelit, Altınkum, Çatalçam ve Taflan beldeleri birleştirildi. Atakum Kaymakamlığının tarihçesine göre ilçe, 1 Temmuz 2008 tarihinde kuruldu. Böylece Samsun'un batı kıyısındaki farklı yerleşimler Atakum adı altında aynı idari yapıda toplandı.

Salıpazarı'nda keşfedilmeyi bekleyen doğal güzellikler
Salıpazarı'nda keşfedilmeyi bekleyen doğal güzellikler
İçeriği Görüntüle

ESKİ ATAKUM'DAN BUGÜNÜN ŞEHRİNE

Atakum'un kentleşme sürecinde Ondokuz Mayıs Üniversitesinin bölgedeki varlığı, ulaşım yatırımları ve artan konut ihtiyacı etkili oldu Özellikle sahil boyunca gelişen yerleşim alanları, geçmişte yazlık evlerle anılan bölgenin dört mevsim kullanılan bir kent merkezine dönüşmesini sağladı. Yeni mahalleler, apartmanlar, iş yerleri ve sosyal alanlar ilçenin görünümünü önemli ölçüde değiştirdi. Tramvay hattının gelişmesi de Atakum'un Samsun şehir merkeziyle ulaşım bağlantısını güçlendirdi. Bugün Atakum, geçmişindeki tütün bahçelerinden ve kıyı yerleşimlerinden izler taşıyan, aynı zamanda modern şehir yaşamının geliştiği bir ilçe olarak dikkat çekiyor. Matasyon adı ise eski fotoğraflarda, yerel anlatılarda ve Samsunluların kent hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ