Samsun'un Karadeniz kıyısındaki ilçelerinden Yakakent, eski adı Gümenez, farklı dönemlerde aldığı göçler ve denizle şekillenen yaşamıyla dikkat çekiyor. Geçmişi antik dönemlere uzanan ilçe, küçük bir kıyı yerleşiminden bugünkü kimliğine ulaşırken önemli değişimler geçirdi. İşte Yakakent'in tarihi ve geçmişten günümüze uzanan hikâyesi.
YAKAKENT'İN ESKİ ADI GÜMENEZ
Yakakent'in tarihî geçmişinde farklı yerleşim adları bulunuyor. Yakakent Kaymakamlığının tarihçe bilgilerinde, bölgenin Bizans döneminde Kominos adıyla anıldığı belirtiliyor.
Zamanla yerel söyleyişte Gümenez biçimine dönüşen isim, uzun yıllar kullanıldı. İlçenin bugünkü adı ise 1963 yılında belediye teşkilatının kurulmasıyla birlikte benimsendi.
Kıyı şehri anlamıyla kullanılan Yakakent adı, yerleşimin Karadeniz'le olan güçlü bağlantısını yansıtıyor.
YAKAKENT'İN KURULUŞU VE İLK YERLEŞİMLER
Kaymakamlığın aktardığı tarihçeye göre Yakakent'in geçmişi milattan önce 2. yüzyıla kadar uzanıyor. İlçedeki Pilavtepe Tümülüsü de eski yerleşim izleri bakımından önem taşıyor.
Günümüzdeki Yakakent yerleşiminin gelişimi ise 1800'lü yıllarda Gerze'den gelen üç veya dört ailenin bölgeye yerleşmesiyle ilişkilendiriliyor.
Bu ailelerin ardından bölge zamanla büyüdü ve Karadeniz kıyısındaki küçük yerleşim, farklı toplulukların bir araya geldiği bir merkez hâline geldi.
GÖÇLERLE BÜYÜYEN BİR KARADENİZ YERLEŞİMİ
Yakakent'in nüfusunun ve sosyal yapısının gelişmesinde göçlerin önemli etkisi oldu.
Resmî tarihçe kayıtlarında, 1893–1895 yılları arasında Doğu Karadeniz'den gelen ailelerin bölgeye yerleştiği belirtiliyor. Bu göçleri 1922 yılında Selanik'ten gelen göçmenlerin yerleşimi izledi.
Farklı bölgelerden gelen aileler, Yakakent'in toplumsal ve kültürel yapısının şekillenmesine katkı sağladı.
Karadeniz'in kıyı yaşamıyla göçmenlerin beraberinde getirdiği gelenekler, ilçenin kültürel hafızasında bir araya geldi.
YAKAKENT NE ZAMAN İLÇE OLDU?
Yakakent, 1896 yılında muhtarlık teşkilatına kavuştu. 1 Mart 1963 tarihinde ise belediye teşkilatı kuruldu.
Daha önce Alaçam'a bağlı olan yerleşimin ilçe statüsüne geçişi, 1990 yılında çıkarılan 3644 sayılı kanunla gerçekleşti.
İçişleri Bakanlığının il ve ilçe kuruluş tarihleri kayıtlarında Yakakent'in kuruluş tarihi 20 Mayıs 1990 olarak yer alıyor. İlçenin idari teşkilatlanması ise 1991 yılında tamamlandı.
Böylece Yakakent, Samsun'un bağımsız ilçelerinden biri hâline geldi.
BALIKÇILIKLA ŞEKİLLENEN YAKAKENT'İN KÜLTÜREL MİRASI
Yakakent'in tarihî gelişiminde Karadeniz'in ve balıkçılığın önemli bir yeri bulunuyor. Kıyıda kurulan yerleşim, uzun yıllar deniz ürünleri ve tarımsal faaliyetlerle geçimini sağladı.
Balıkçı tekneleri, liman çevresindeki ticaret ve denize bağlı gündelik yaşam, ilçenin ekonomik ve kültürel kimliğini şekillendirdi.
İlçede geçmişten günümüze aktarılan düğün gelenekleri, yöresel yemekler ve deniz kültürü de bu kimliğin parçalarını oluşturuyor.
Bugün Yakakent, Gümenez adıyla anıldığı yıllardan kalan yerel hafızasını, göçlerle gelişen toplumsal yapısını ve balıkçılık geleneğini bir arada taşıyor. Samsun'un batı kıyısındaki bu küçük ilçe, tarihini yalnızca eski yerleşim izleriyle değil, burada yaşayan insanların kuşaktan kuşağa aktardığı kültürle de yaşatıyor.




