Samsun'un Vezirköprü ilçesindeki Oymaağaç Höyüğü'nde ortaya çıkarılan binlerce yıllık fındık kalıntıları, Karadeniz'in tarım ve beslenme tarihine ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Hititlerin kutsal kenti Nerik'te yürütülen kazılarda bulunan fındık kabukları ve içleri, bölgedeki fındık geçmişinin yaklaşık 3 bin 500 yıl öncesine uzandığını gösteriyor.
3 BİN YILLIK FINDIK KABUĞU KUTSAL PINARDA BULUNDU
Vezirköprü'deki Oymaağaç Höyüğü'nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Hititlerin kutsal kabul ettiği su kaynağına ulaşan 52 basamaklı tünelde yaklaşık 3 bin yıllık fındık kabukları bulundu.
2018 yılında kamuoyuna açıklanan keşifte, fındık kabuklarının yanı sıra bronz aletlerle kesildiği belirlenen eski ahşap parçaları da gün yüzüne çıkarıldı.
Kalıntılar, Nerik'in yalnızca dinî törenlerin yapıldığı bir merkez olmadığını, aynı zamanda geçmiş dönemlerin günlük yaşamına ilişkin izler taşıdığını ortaya koydu.
FINDIK KALINTILARININ YAŞI NASIL BELİRLENDİ?
Oymaağaç Höyüğü Kazı Başkanı Prof. Dr. Rainer M. Czichon, 18 Ağustos 2025'te düzenlenen Vezirköprü Arkeoloji ve Kültürel Miras Çalıştayı'nda fındık buluntularına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Czichon, kutsal havuzda bulunan fındık kalıntılarının radyokarbon yöntemiyle tarihlendirildiğini ve MÖ 15. yüzyıla ait sonuçlar elde edildiğini belirtti.
Bu tarihleme, kalıntıların yaklaşık 3 bin 500 yıllık geçmişe sahip olduğunu ortaya koyuyor.
YENİ BULUNTULARDA FINDIK İÇLERİ DE ORTAYA ÇIKTI
Oymaağaç Höyüğü'ndeki araştırmalarda yalnızca fındık kabuklarına değil, fındık içlerine de ulaşıldı.
19 Eylül 2025'te kamuoyuyla paylaşılan kazı bilgilerinde, Hitit dönemine tarihlenen yaklaşık 3 bin 500 yıllık fındık içleri ve kabuklarının bulunduğu açıklandı.
Bu kalıntılar, Karadeniz'de fındığın çok eski dönemlerde de mevcut olduğunu gösteren önemli arkeobotanik kanıtlar arasında değerlendiriliyor.
Ancak buluntular tek başına o dönemde bugünkü anlamda ticari fındık yetiştiriciliği yapıldığını kanıtlamıyor.
KARADENİZ'İN FINDIK TARİHİNE IŞIK TUTUYOR
Günümüzde Karadeniz Bölgesi'nin en önemli tarım ürünlerinden biri olan fındığın geçmişi, Oymaağaç Höyüğü'ndeki keşiflerle daha somut biçimde incelenebiliyor.
Prof. Dr. Czichon, 2025 yılında yaptığı açıklamalarda Oymaağaç'taki kalıntıların Karadeniz'de bilinen en eski fındık örnekleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Bu bulgu, Samsun'un antik dönemlerdeki doğal çevresi, beslenme alışkanlıkları ve bitkisel kaynakların kullanımı hakkında araştırmacılara yeni veriler sunuyor.
HİTİTLERİN KUTSAL KENTİ NERİK'TE BULUNDU
Fındık kalıntılarının bulunduğu Oymaağaç Höyüğü, Vezirköprü ilçe merkezinin yaklaşık 7 kilometre kuzeybatısında yer alıyor.
Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre en az 6 bin yıllık yerleşim geçmişi bulunan höyük, Hititlerin kutsal kenti Nerik ile özdeşleştiriliyor.
Kazılarda gün yüzüne çıkarılan çivi yazılı tabletler, tapınak kalıntıları, sur yapıları ve kutsal pınar, antik kentin dinî ve kültürel önemini ortaya koyuyor.
KAZILARDA SADECE FINDIK BULUNMADI
Oymaağaç Höyüğü kazılarında arkeologlar, farklı dönemlere ait ahşap tarım aletleri ve dokumacılıkla bağlantılı parçalar da keşfetti.N
2025 yılındaki çalıştayda açıklanan buluntular arasında ahşap bir çapa, dokuma tezgâhı parçaları, boyunduruk parçası ve sapan ucu da bulunuyor.
Kazı Başkanı Czichon, bu ahşap eserlerin Hitit döneminden değil, pınarın sonraki dönemlerde de kullanıldığı Demir Çağı'ndan kaldığını belirtti.
Bu ayrım, Oymaağaç Höyüğü'ndeki buluntuların farklı tarihî dönemlere ait olduğunu göstermesi bakımından önem taşıyor.
SAMSUN'UN BİNLERCE YILLIK TARIM HAFIZASI
Oymaağaç Höyüğü'nde bulunan fındık içleri ve kabukları, Karadeniz'in geçmişine ilişkin araştırmalarda dikkat çekici bir yere sahip.
Bugün bölge ekonomisiyle özdeşleşen fındığın binlerce yıl öncesine ait izlerinin Vezirköprü'de bulunması, Samsun'un arkeolojik mirasının tarım tarihi açısından da önemini ortaya koyuyor.
Nerik'teki buluntular, Anadolu'nun eski toplumlarının doğal kaynaklarla kurduğu ilişkiyi anlamaya yönelik bilimsel çalışmalara katkı sağlamaya devam ediyor.




